Wiedzą dzieli się Colliers International

Polska jedną strefą inwestycji.

Polska Strefa Inwestycji może być istotnym bodźcem zachęcającym rodzimych przedsiębiorców do zakładania i rozwoju swoich firm oraz przyciągającym inwestorów zagranicznych.

Specjalne Strefy Ekonomiczne powołano do życia w 1994 r. Miały wspierać rozwój przedsiębiorczości poprzez zwolnienie działających na ich obszarze firm z podatku dochodowego, a w rezultacie doprowadzić do przyspieszenia rozwoju najuboższych regionów, przyciągnięcia zagranicznego kapitału i stworzenia nowych miejsc pracy. Cele te udało się częściowo zrealizować. W latach 1995–2017 na terenie SSE powstało 2000 firm, stworzono i utrzymano ponad 350 tys. miejsc pracy i pozyskano kapitał o łącznej wartości ponad 120 mld zł.

Nowe potrzeby…

Od końca lat 90. funkcjonowało 14 stref obejmujących łącznie bardzo niewielki obszar – 0,08% terytorium Polski. Stanowiło to duże ograniczenie dla inwestorów, którzy nie mogli skorzystać ze wsparcia dla inwestycji w wybranych przez siebie lokalizacjach. Część z nich na nowo poszukiwała miejsca dla swojego biznesu, niektórzy wstrzymali projekty. Poza tym szczególnym zainteresowaniem biznesu zaczęły cieszyć się tereny strefowe w regionach dobrze rozwiniętych gospodarczo, co jeszcze bardziej napędzało ich wzrost. Natomiast biedniejsze obszary kraju, dla których strefy w założeniu miały być bodźcem gospodarczym, przyciągały mniej projektów lub projekty o mniejszym kapitale i skali zatrudnienia.

…i nowe przepisy

Modyfikację dotychczasowych przepisów przyniosła ustawa z maja 2018 r., na mocy której stworzono bardziej efektywne narzędzie wspierania przedsiębiorczości – Polską Strefę Inwestycji. Zastępuje ona SSE, ale przejmuje od nich te rozwiązania, które okazały się skuteczne. Podobnie jak w przypadku stref, wsparcie polega na zwolnieniu z podatków PIT i CIT. Podstawą wyliczenia poziomu wsparcia pozostaje inwestycja początkowa w postaci nakładów inwestycyjnych lub kosztów zatrudnienia. Maksymalny poziom ulgi podatkowej wciąż zależy od jej lokalizacji oraz wielkości firmy i jest preferencyjny dla małych i średnich podmiotów. Przedsiębiorcy są zobowiązani do utrzymania wspieranej inwestycji, nowych miejsc pracy i zakupionych aktywów trwałych. Na tym podobieństwa między SSE i PSI się jednak kończą.

Podstawowa różnica polega na tym, że w ramach Polskiej Strefy Inwestycji możliwe jest uzyskanie wsparcia na terenie niemal całego kraju, a nie jedynie wydzielonych stref. Dodatkowo PSI zapewnia znacznie dłuższy okres zwolnienia podatkowego. Może on wynosić 10-15 lat, podczas gdy Specjalne Strefy Ekonomiczne na mocy ostatniej wersji przepisów, mają istnieć do końca 2026 r., a więc jedynie nieco ponad 8 lat.

Zmieniła się także forma decyzji administracyjnej – dotychczas było to zezwolenie na prowadzenie działalności w SSE, teraz będzie to decyzja o wsparciu inwestycji. Dla przedsiębiorców jeszcze istotniejsze są jednak nowe kryteria początkowe, które muszą spełnić. Do niedawna był to wymóg poniesienia wysokich nakładów inwestycyjnych – min. 100 tys. euro – i stworzenia odpowiedniej liczby miejsc pracy. Obecnie minimalna wartość nakładów początkowych jest znacznie wyższa dla regionów dobrze rozwiniętych, charakteryzujących się niższą stopą bezrobocia niż średnia krajowa. Dodatkowo każda inwestycja musi spełnić odpowiednią liczbę kryteriów jakościowych, gwarantujących zrównoważony rozwój gospodarczy i społeczny regionu, w którym będzie realizowana.  Dla projektów związanych z badaniami i rozwojem, a także z nowoczesnymi usługami dla biznesu minimalne wymogi uzyskania wsparcia są odpowiednio zredukowane. Również dla firm z sektora MŚP wyjściowy poziom kosztów kwalifikowanych obniżono w zakresie od 80 do 98%.

Dobre prognozy

Dzięki tym wszystkim zmianom Polska Strefa Inwestycji powinna przyczynić się do rozwoju rodzimej przedsiębiorczości, a także poprawić naszą pozycję w rywalizacji o inwestycje zagraniczne w regionie. Znaczące korzyści odczują jednak wszyscy inwestorzy planujący przedsięwzięcia w Polsce. Przede wszystkim objęcie terytorium całego kraju możliwym wsparciem dla inwestycji oznacza swobodę w podejmowaniu decyzji o lokalizacji. Wpłynie to również na popyt na grunty prywatne, szczególnie w regionach gdzie wyczerpała się możliwość nabycia gruntów włączonych poprzednio do obszaru SSE. Inną perspektywę inwestorom daje również możliwość rozliczenia przyznanych zwolnień podatkowych w okresie 10 lub 15 lat, zamiast gwarantowanych wcześniej 8 (do końca 2026 r.). Dobrą informacją jest również fakt, że dotychczasowe korzyści ze współpracy z organami zarządzającymi SSE pozostają bez zmian. A zatem inwestorzy nadal mogą korzystać ze wsparcia merytorycznego i prawnego, zaplecza technicznego (np. udostępniane laboratoria i urządzenia), a także potencjalnych korzyści kooperacji z innymi firmami działającymi w regionie.